Hofhouding

In Amerika zwijgen de hofevangelicalen over racisme

‘Ze moeten maar terug naar hun eigen land’, zei Donald Trump tegen vier leden van het Amerikaanse Congres, die kritiek op hem hadden.  De Amerikaanse professor in de Amerikaanse
geschiedenis John Fea - in Nederland bekend door zijn boek Believe Me: The Evangelical Road to Donald Trump, dat in CW werd besproken door Matthijs Schuurman -  reageerde furieus.

tekst John Fea, beeld Pexels

Waar zijn de hofevangelicalen (Court Evangelicals) nu? Het lijkt wel of we die vraag al eerder hebben gesteld. De ‘heilige hofboontjes’ hebben hun zin gekregen met de conservatieve rechters van het Hooggerechtshof en de ambassade in Jeruzalem. Ze kregen belastingverlagingen. Ze denken dat Trump de eerste president in de geschiedenis van Amerika is die zo positief staat ten opzichte van het geloof. Maar nu zijn de heilige hofboontjes stil.
Vorige maand zei Donald Trump tegen vier Congresleden - allemaal vrouwen met een niet-blanke huidskleur - om terug te gaan naar hun eigen land. Ik heb twintig jaar lang Amerikaanse geschiedenis gestudeerd (inclusief de geschiedenis van de Amerikaanse immigranten) en daarin les gegeven en ik kan stellen dat dit soort retoriek racistisch is.
Het was racistisch toen Amerikanen van Engelse komaf tegen de Ieren zeiden dat ze terug moesten naar hun land. Het was racistisch toen Italianen, Joden en Chinezen gezegd werd dat ze terug naar hun land moesten.
Het is racistisch als immigranten vanuit het Midden-Oosten, Azië, Centraal-Amerika en Zuid-Amerika gezegd wordt dat ze terug naar hun eigen land moeten. Het is racistisch wanneer blanken tegen zwarten zeggen: ‘Ga terug naar Afrika’.


Niets nieuws
Triest genoeg hebben we sinds het ontstaan van de Verenigde Staten tegen mensen gezegd dat ze terug moeten gaan naar hun eigen land. Daar is niets nieuws aan.
Trump doet een appel op de donkerste bladzijden van de Amerikaanse geschiedenis. Zo zijn demagogen nou eenmaal gebakken. Trump weigerde zijn uitspraken te herroepen omdat ze veel mensen blijkbaar wel bevallen.
Maar Amerika heeft ook altijd al veel hoopgevendere voorbeelden gehad. Er zijn altijd mannen en vrouwen geweest die geprobeerd hebben om de idealen van Amerika ten aanzien van ras, immigratie en onrecht toe te passen. Maar Robert Jeffress, Franklin Graham, Jerry Falwell Jr., Jack Graham, Tony Perkins, Paula White, Jim Bakker, en al die andere ‘heilige hofboontjes’ vallen niet in deze categorie.
Helaas hebben zij de kant van het duister gekozen, in plaats van die van het licht. Ze zijn hielenlikkers die niet in staat te zijn om de waarheid te spreken, omdat ze het op een akkoordje hebben gegooid met de duivel (die blijkbaar in de vermomming van een nieuwe koning Cyrus is verschenen, want met die Bijbelse figuur vergelijken zij Trump). Zij hebben
Donald Trump mogelijk gemaakt. De stilte is oorverdovend. Liever dan dat ze zich uitspreken, citeert een aantal van heb simpelweg Bijbelverzen:
‘Tenslotte, zoek uw kracht in de Heer, in de kracht van zijn macht.’ (Efeziërs 6:10) zei Franklin Graham op 16 juli (@Franklin_Graham). ‘Het gebed van een rechtvaardige is krachtig en mist zijn uitwerking niet,’ citeerde  Robert Jeffress (@robertjeffress)
Jakobus 5:16 op diezelfde dag.


Tegenverklaring
Toch zijn er ook christenen die wél een ander geluid durven laten klinken. Zij hebben een verklaring gepubliceerd tegen het zogenoemde christelijk nationalisme, ofwel de idee dat de Verenigde Staten als een christelijke natie is gefundeerd en als zodanig moet blijven bestaan.
Deze visie heeft een lange voorgeschiedenis en is de drijfveer achter een groot deel van de politieke agenda van christelijk rechts in Amerika. De tekst van deze verklaring luidt als volgt:
‘Als christenen leren wij vanuit ons geloof dat iedere mens geschapen is naar het beeld van God en dat wij elkaar lief moeten hebben. Als Amerikanen waarderen wij ons regeringsstelsel en het goede dat in onze constitutionele democratie kan worden bereikt.
Maar nu  zijn we bezorgd over een hardnekkige dreiging voor zowel onze geloofsgemeenschappen als onze democratie: christelijk nationalisme.
Christelijk nationalisme probeert christelijke en Amerikaanse identiteiten samen te voegen waardoor zowel het christelijk geloof als de constitutionele democratie van Amerika worden vertekend. Christelijk nationalisme eist dat het christendom van de staat een voorkeursbehandeling krijgt en impliceert dat een goede Amerikaan een christen moet zijn. Deze visie overlapt vaak met blanke overheersing en rassenonderwerping, en biedt er dekking aan.
Wij verwerpen deze schadelijke politieke ideologie en nodigen onze christelijke broers en zussen uit om zich bij ons te voegen om deze dreiging voor ons geloof en onze natie tegen te gaan. Als christenen zijn wij aan Christus gebonden, niet door staatsburgerschap, maar door geloof. Wij geloven dat:
•  Mensen van allerlei geloof en van geen geloof het recht en de verantwoordelijkheid hebben om constructief bij te dragen in het publieke domein.
•  Vaderlandsliefde niet van ons vraagt om onze
geloofsovertuigingen kleiner te maken.
•  Iemands geloofsgezindheid, of afwezigheid ervan, irrelevant zou moeten zijn in zijn of haar positie in de burgerlijke gemeenschap.
•  De overheid geen religie boven de andere religies of overtuigingen zou moeten stellen.
•  Religieus onderwijs het beste overgelaten kan worden aan onze gebedshuizen, andere geloofsinstituten en gezinnen.
•  De historische verbintenis van Amerika aan religieuze verscheidenheid, geloofsgemeenschappen in staat stelt om in de samenleving harmonieus met elkaar om te gaan zonder daarmee onze theologische overtuigingen op te offeren.
•  Religieus gezag vermengen met politiek gezag afgodisch is en vaak leidt tot onderdrukking van minderheids- en andere gemarginaliseerde groepen, en bovendien religie geestelijk verarmt.
•  Wij ons moeten verzetten en ons uitspreken tegen christelijk nationalisme, vooral als het geweld en intimidatie inspireert - inclusief vandalisme, bommeldingen, brandstichting, haatdelicten en aanvallen op gebedshuizen - tegen geloofsgemeenschappen in binnen- en buienland.
Of wij nu in een kerk, moskee, synagoge of tempel aanbidden, Amerika heeft geen tweederangs geloven. Allen zijn gelijk onder de grondwet van de Verenigde Staten. Als christenen moeten we met één mond spreken en het christelijk nationalisme veroordelen als een verdraaiing van het evangelie en een bedreiging voor de Amerikaanse democratie.’


Gematigde christenen
De meeste van de oorspronkelijke ondertekenaars zijn op één of andere manier bij christelijk links betroken: Tony Campolo, Michael Curry, Melissa Rogers, Jim Wallis en de leiders van verschillende protestantse denominaties in het midden.
Maar waar zijn de bedachtzame gematigde en conservatieve evangelische christenen? Waar zijn zij het met deze verklaring oneens? Als je de namen van iedereen die de verklaring ondertekend heeft leest, zie je maar heel weinig namen vanuit de evangelische hoek die ik herken. En dat is een trieste constatering.

John Fea’s blog is het lezen waard. Elke week verschijnen er meerdere (soms korte, soms lange) artikelen op. Twee hiervan zijn voor CW vertaald en hier tot één artikel verwerkt.

Leestip: het artikel How Republican Leaders Learned How to Stop Worrying and Love Trump in de Washington Post om te zien wat Trump in de privésfeer zegt over zijn evangelische ‘deuropeners’.

Vertaling en bewerking: Irene Plas, www.limwierde.nl